Wat er tussen het waterleidingbedrijf en het waterglas kan gebeuren

De weg die het water aflegt naar uw kraan

Duits leidingwater geldt als een van de best gecontroleerde ter wereld. De drinkwaterverordening (TrinkwV), die voor het laatst in juni 2023 grondig is herzien, stelt strenge grenswaarden vast voor meer dan 50 parameters. Onze waterleidingbedrijven leveren uitstekend werk. Tot zover het goede nieuws.

De minder bekende kant: de controle van de waterleidingbedrijven eindigt bij de huisaansluiting. Wat er op de weg door uw huisleidingen gebeurt, valt buiten de bevoegdheid van de leveranciers – en valt onder de verantwoordelijkheid van de huiseigenaren. En er zijn stoffen die zelfs de modernste waterleidingbedrijven niet volledig kunnen verwijderen.

Wat kan er in leidingwater zitten?

Nitraat: In landbouwgebieden komt nitraat via bemesting in het grondwater terecht. De grenswaarde ligt bij 50 mg/l en is sinds de laatste wetswijziging ongewijzigd gebleven. Vooral in landelijke regio’s met intensieve landbouw worden regelmatig verhoogde waarden gemeten. In het lichaam kan nitraat worden omgezet in nitriet en mogelijk in kankerverwekkende nitrosaminen – een risico dat vooral voor zuigelingen en zwangere vrouwen relevant is.

PFAS – de „eeuwige chemicaliën”: Per- en polyfluoralkylstoffen worden pas sinds de herziening van de Trinkwasserverordnung (Drinkwaterverordening) in 2023 überhaupt gereguleerd. Vanaf januari 2026 geldt een totale grenswaarde van 0,1 µg/l voor 20 PFAS-stoffen die relevant zijn voor drinkwater. Vanaf 2028 worden de waarden voor vier bijzonder kritische verbindingen (PFOA, PFOS, PFHxS, PFNA) aangescherpt tot 0,02 µg/l. PFAS zijn extreem duurzaam – ze breken in het milieu vrijwel niet af en hopen zich op in het menselijk lichaam.

Zware metalen: lood, koper en nikkel kunnen uit oudere leidingen en kranen vrijkomen – vooral wanneer het water langere tijd in de leidingen blijft staan, bijvoorbeeld 's nachts of tijdens de vakantie. De TrinkwV schrijft voor dat alle loden leidingen uiterlijk in januari 2026 moeten zijn vervangen of buiten gebruik gesteld. De grenswaarde voor lood wordt in 2028 verlaagd van 10 µg/l naar 5 µg/l. Toch zijn er in veel oudere gebouwen nog steeds loden leidingen aanwezig.

Restanten van medicijnen: antibiotica, hormonen, pijnstillers, bloeddrukverlagers – sporen hiervan komen via het afvalwater in de waterkringloop terecht. Zuiveringsinstallaties kunnen deze stoffen niet volledig verwijderen. Voor de meeste restanten van medicijnen zijn er tot nu toe geen grenswaarden vastgelegd in de drinkwaterverordening.

Microplastics: In een onderzoek werden in 72 % van de Duitse leidingwatermonsters plasticdeeltjes aangetroffen. Een studie van de TU Berlijn toonde microplastics aan in bijna alle onderzochte monsters van Berlijns leidingwater, met concentraties tussen 0,3 en 9,2 deeltjes per liter. Momenteel is er in de Duitse drinkwaterverordening geen grenswaarde voor microplastics. Bijzonder zorgwekkend: studies uit 2024 tonen aan dat microplasticdeeltjes kleiner dan 0,2 micrometer de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. In een andere studie werd microplastic aangetroffen in alle onderzochte placentamonsters.

Chloor en bijproducten van desinfectie: In sommige regio's wordt chloor gebruikt voor desinfectie. Hierbij kunnen zogenaamde trihalomethanen (THM's) ontstaan, verbindingen die als potentieel kankerverwekkend worden beschouwd. Chloor beïnvloedt bovendien de smaak en geur van het water, iets wat veel mensen als onaangenaam ervaren, ook al zijn de hoeveelheden misschien onschadelijk voor de gezondheid.

Kalk (calcium- en magnesiumverbindingen): Kalk in het water is in principe niet schadelijk voor de gezondheid, integendeel, calcium en magnesium zijn belangrijke mineralen. Maar zeer hard water kan de smaak beïnvloeden, apparaten doen verkalken en de huidverzorging bemoeilijken. De waterhardheid varieert in Duitsland sterk, afhankelijk van de regio en de grondwaterbron.

De herkomst maakt het verschil

Niet overal in Duitsland is het water hetzelfde. In regio’s waar het ruwe water uit diepe grondwaterlagen wordt gewonnen, is de verontreiniging doorgaans lager dan daar waar oppervlaktewater uit meren en rivieren wordt gezuiverd. In gebieden met intensieve landbouw komen problemen met nitraat en pesticiden vaker voor. Stedelijke agglomeraties met verouderde gebouwen hebben eerder te kampen met zware metalen uit verouderde leidingen. En in de buurt van industrieterreinen of militaire terreinen kan de PFAS-verontreiniging bijzonder hoog zijn.

De kwestie van de grenswaarden

Grenswaarden zijn een belangrijk instrument, maar ze hebben hun beperkingen. Een grenswaarde betekent niet dat een stof onschadelijk is. Het betekent dat een bepaalde hoeveelheid als aanvaardbaar wordt beschouwd. Wat voor afzonderlijke stoffen binnen de norm valt, kan in de som van vele stoffen een ander effect hebben. Want interacties tussen verschillende stoffen, het zogenaamde cocktail-effect, worden in de grenswaarden niet meegenomen.

Daarnaast worden grenswaarden regelmatig aangescherpt wanneer er nieuwe inzichten beschikbaar komen. Wat vandaag als veilig wordt beschouwd, kan morgen anders worden beoordeeld. De verlaging van de arseengrenzwarde van 10 naar 4 µg/l (geldig vanaf 2036) of de invoering van de PFAS-grenswaarden tonen aan dat de wetenschap voortdurend bijleert.

Het onderwerp flessenwater

Sommige mensen kiezen uit bezorgdheid over het leidingwater voor flessenwater. Maar ook hier zijn er bedenkingen. Een veelbesproken studie van Columbia University uit 2024 vond in flessenwater gemiddeld ongeveer 240.000 nanoplastdeeltjes per liter, aanzienlijk meer dan in leidingwater. Deze zijn voornamelijk afkomstig van de PET-flessen zelf en zijn zo klein dat ze in cellen en weefsels kunnen binnendringen. Daar komt nog de ecologische voetafdruk bij: transport, verpakking en afvalverwerking maken flessenwater tot een van de meest milieubelastende vormen van watervoorziening.

Wat u kunt doen

Een goede waterfilter verwijdert schadelijke stoffen daar waar ze als laatste binnendringen – direct bij u thuis. Zo overbrugt u de kloof tussen het waterleidingbedrijf en uw waterglas. En u bent niet afhankelijk van de vraag of uw huisleidingen up-to-date zijn of dat een verhuurder zijn verplichtingen tot het vervangen van leidingen nakomt.

Daarbij is het belangrijk om te begrijpen: een waterfilter is geen blijk van wantrouwen jegens de waterbedrijven. Het is een zinvolle aanvulling, de laatste stap op weg naar echt goed water. Want de waterbedrijven zorgen ervoor dat uw water veilig is. Een goede filter zorgt ervoor dat het ook goed is.

Als u wilt weten hoe de MAUNAWAI PI-Technologie precies werkt en welke stoffen deze gericht verwijdert, lees dan verder in het gedeelte „Onze technologie”.