Er zit microplastic in kraanwater en flessenwater.

Wat microplastic is en hoe klein het werkelijk kan worden

Microplastics zijn synthetische kunststofdeeltjes met een grootte van één micrometer tot vijf millimeter. Een micrometer is een duizendste millimeter. Het grootste deel ervan is met het blote oog niet waarneembaar.

Nog kleiner zijn nanoplastische deeltjes: kleiner dan een micrometer, kleiner dan een menselijke cel. Deze deeltjes kunnen celmembranen binnendringen en zich in het lichaam verspreiden. Juist dat maakt ze vanuit wetenschappelijk oogpunt bijzonder interessant en zorgwekkend.

De bronnen zijn divers. Microplastic ontstaat wanneer grotere plastic producten in het milieu uiteenvallen: verpakkingen, flessen, folies. Het wordt echter ook doelbewust geproduceerd, bijvoorbeeld als microparels in scrubs en tandpasta. De grootste bronnen van verontreiniging zijn echter minder voor de hand liggend: synthetische textielsoorten geven bij elke wasbeurt honderden vezels vrij. Bandenslijtage op wegen produceert deeltjes die via de regen in het water terechtkomen. En cosmeticaproducten bevatten kunststoffen die via de afvoer in het riool terechtkomen.

Hoe microplastics in het drinkwater terechtkomen

De weg loopt via het afvalwater. Zuiveringsinstallaties in Zwitserland en Duitsland werken met meerfasige processen en verwijderen, afhankelijk van de installatie, 95 tot meer dan 99 % van de microplasticdeeltjes. Dat klinkt als veel, maar gezien de enorme hoeveelheden water die dagelijks worden gezuiverd, komen er toch deeltjes in rivieren terecht en van daaruit in het grondwater.

In Genève heeft een studie de microplasticverontreiniging in drinkwater onderzocht: in het ruwe water werden 25 tot 55 deeltjes per kubieke meter gemeten. Na behandeling met zandfiltratie en actieve kool waren dat er nul tot vier deeltjes. De behandeling werkt dus wel, maar reduceert de hoeveelheid niet tot nul.

Een cijfer dat velen verbaast: flessenwater bevat gemiddeld aanzienlijk meer microplastic dan kraanwater. Een studie van de Ohio State University toonde aan dat gebotteld water ongeveer 10 deeltjes per liter bevatte, terwijl kraanwater ongeveer 4,5 deeltjes bevatte. Andere onderzoeken komen tot nog grotere verschillen. De reden: bij het bottelen, opslaan en vervoeren van plastic flessen komen deeltjes los uit het flesmateriaal. Wie leidingwater drinkt in plaats van flessenwater, neemt doorgaans minder microplastics binnen.

Wat microplastic in het lichaam teweegbrengt

Microplastic is inmiddels aangetroffen in menselijk bloed, in de lever, in de nieren, in de placenta en zelfs in speeksel. De deeltjes komen via voedsel en drinkwater in het lichaam terecht en verspreiden zich via de bloedsomloop.

Er wordt intensief onderzoek gedaan naar de gevolgen voor de gezondheid. Wat tot nu toe bekend is: microplastics kunnen ontstekingsreacties in het maag-darmkanaal veroorzaken. Bijzonder problematisch zijn de chemische toevoegingen die in veel kunststoffen zitten. Weekmakers zoals ftalaten en bisfenol A (BPA) zijn niet stevig aan de kunststof gebonden en kunnen in het lichaam vrijkomen. Ze worden ervan verdacht het hormoonsysteem te verstoren en oxidatieve stress te veroorzaken.

Bovendien wijzen studies op mogelijke verbanden met stofwisselingsstoornissen, aantasting van het immuunsysteem en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Voor betrouwbare uitspraken over concrete langetermijneffecten bij de mens ontbreekt momenteel nog de gegevensbasis. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beoordeelt het risico van microplastics in drinkwater momenteel als gering, maar benadrukt de noodzaak van verder onderzoek.

Wat duidelijk is: microplastics horen niet thuis in het menselijk lichaam. En de blootstelling kan worden verminderd.

Waarom er nog geen grenswaarden zijn

In tegenstelling tot zware metalen of PFAS bestaan er voor microplastics in drinkwater nog geen bindende grenswaarden. Noch in de EU, noch in Zwitserland. De reden: er ontbreekt tot nu toe een gestandaardiseerde meetmethode. Hoe kunt u reguleren wat u niet op uniforme wijze kunt meten?

De EU heeft in mei 2024 een geharmoniseerde meetmethode vastgesteld die deeltjes tussen 20 en 5.000 micrometer registreert. Acht EU-landen zijn in 2025 begonnen met gestandaardiseerde bemonstering op proeflocaties. In 2029 moet er een volledige risicobeoordeling beschikbaar zijn, op basis waarvan vervolgens grenswaarden kunnen worden vastgesteld.

Zwitserland heeft in december 2025 de verordening inzake de beperking van de risico's van chemische stoffen geactualiseerd en nieuwe beperkingen ingevoerd voor opzettelijk toegevoegde microplastics in producten. Dit betreft bijvoorbeeld cosmetica en reinigingsmiddelen. Ook hier zijn er echter nog geen grenswaarden voor microplastics in drinkwater.

Een kritiek punt: de meetmethode van de EU registreert alleen deeltjes vanaf 20 micrometer. Onderzoek toont echter aan dat het grootste deel van de microplasticverontreiniging in drinkwater bestaat uit kleinere deeltjes. De regelgeving is dus een stap, maar geen volledige oplossing.

Welke filters verwijderen microplastics

Koken helpt slechts in beperkte mate. Een studie uit 2024 toonde aan dat vijf minuten koken van mineraalrijk water tot 90 % van de microplasticdeeltjes kan verwijderen, omdat de deeltjes zich binden aan minerale afzettingen en bezinken. Dit werkt echter niet bij zacht, mineraalarm water, en de kleinste nanoplastische deeltjes worden niet opgevangen. Filtratie is de betrouwbaardere methode.

Keramische filters hebben poriëngroottes in het bereik van 0,2 micrometer. Hierdoor kunnen ze een groot deel van de microplasticdeeltjes mechanisch tegenhouden. In combinatie met actieve kool, die opgeloste schadelijke stoffen door adsorptie bindt, ontstaat een breed filterspectrum. De effectiviteit hangt af van de fijnheid van het keramiek en de kwaliteit van de actieve kool.

Actieve-koolblokfilters bieden op zichzelf ook een zekere bescherming, vooral tegen grotere deeltjes. Tegen de kleinste microplasticdeeltjes van minder dan vijf micrometer zijn ze echter minder effectief.

Omgekeerde osmose bereikt de hoogste verwijderingspercentages: meer dan 99,9 %, ook bij nanoplastics. De poriën van het membraan zijn ongeveer 10.000 keer kleiner dan de kleinste microplasticdeeltjes. Daarvoor heeft het systeem stroom nodig, produceert het afvalwater en verwijdert het ook mineralen. Bovendien blijkt uit recent onderzoek dat verouderde RO-membranen zelf microplasticdeeltjes kunnen afgeven als ze niet tijdig worden vervangen. Regelmatig onderhoud is dus ook hier van cruciaal belang.

Onze aanpak bij MAUNAWAI

Onze filtersystemen combineren minerale keramiek en hoogwaardige actieve kool in een meerfasig proces. De keramische lagen houden deeltjes mechanisch tegen, terwijl de actieve kool opgeloste schadelijke stoffen bindt. Door de langzame zwaartekrachtfiltratie blijft het water lang in contact met de filtermedia, wat de adsorptie verbetert.

Wat microplastics betreft, vermindert de Kini-filterkan de belasting met ongeveer 70 %, en met de extra microspons met ongeveer 85 %. Dat is aanzienlijk meer dan wat conventionele ionenwisselaar-kanfilters presteren, die microplastics vanwege hun constructie nauwelijks tegenhouden. Bij zware metalen en PFAS bereiken onze systemen zelfs waarden van meer dan 99 %. Wij communiceren alle waarden openlijk, omdat transparantie u meer oplevert dan een verfraaide belofte.

Tegelijkertijd moet u bedenken: de grootste bron van microplastics bij het drinken is niet het leidingwater zelf, maar plastic flessen. Wie overschakelt van flessenwater naar gefilterd leidingwater, vermindert zijn microplasticinname alleen al door deze overstap aanzienlijk.

Onze PI-Technologie werkt met 21 natuurlijke minerale keramische materialen. Schadelijke stoffen zoals zware metalen, PFAS en medicijnresten worden voor meer dan 99 % verwijderd, terwijl mineralen behouden blijven. Zonder stroom, zonder chemicaliën, zonder afvalwater. De volledige testresultaten vindt u onder Wetenschap en studies.

Wat u nu kunt doen

Verminder het gebruik van plastic waar mogelijk. Drink kraanwater in plaats van flessenwater. Gebruik drinkflessen van glas of roestvrij staal. Let bij cosmetica en schoonmaakmiddelen op producten die vrij zijn van microplastics.

En als u uw kraanwater extra wilt filteren: kies dan voor een systeem waarvan de filterprestaties voor specifieke schadelijke stoffen zijn aangetoond. Niet elk filter verwijdert alles even goed. Informeer, vergelijk en vraag om testresultaten.

Wij adviseren u graag. Neem contact met ons op of bekijk alle MAUNAWAI-systemen in één overzicht.